İğneyi Kendine Batır: Türkiye Neden Ukrayna ve Rusya Müzakerelerinde Devre Dışı Kaldı?
Sefa Yürükel
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakerelerin Umman’da başlaması üzerine Türkiye’de bazı çevrelerin “Neden Türkiye’de değil” tepkisini göstermesi, şimdi benzer bir durumun Ukrayna ve Rusya arasındaki ABD aracılı müzakereler için de yaşanmasıyla yeni bir boyut kazanmıştır. Ukrayna, Rusya ve ABD temsilcilerinin önümüzdeki hafta Abu Dabi’de bir araya gelmesi planlanmaktadır. Daha önce Şubat 2026’da Cenevre’de yapılan üçlü görüşmelerin ardından, Abu Dabi daha önce de iki kez ev sahipliği yapmıştır. Peki neden İstanbul değil de Abu Dabi? Bu sorunun cevabı, İran müzakerelerinde olduğu gibi aynı gerçeğe işaret etmektedir: Rusya Türkiye’ye güvenmemekte ve ona prestij kazandırmak istememektedir.
Öncelikle, Rusya’nın Türkiye’ye yönelik güvensizliğinin somut göstergeleri mevcuttur. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 2026 yılının Mart ayında yaptığı açıklamada, İstanbul’un bir müzakere platformu olarak tüm taraflarca olumlu karşılandığını söylemiş, ancak Abu Dabi seçeneğinin “şu anda maalesef koşulların elvermediği” gerekçesiyle değerlendirilemediğini belirtmiştir. Ancak bu açıklamanın üzerinden aylar geçmesine rağmen müzakereler yine Abu Dabi’de yapılmaktadır. Daha da önemlisi, Peskov 2025 yılında Putin’in İstanbul’daki müzakerelere katılma ihtimaline ilişkin soruya net bir şekilde “Hayır” yanıtını vermiştir. Bu tutum, Rusya’nın İstanbul’u bir müzakere merkezi olarak görmesine rağmen, üst düzey katılım konusunda Türkiye’ye güvenmediğini açıkça ortaya koymaktadır.
İkincisi, Türkiye’nin Ukrayna savaşındaki konumu Rusya’nın güvensizliğini haklı çıkarmaktadır. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı’nın analizine göre, Rusya yetkilileri Ankara’nın Ukrayna’ya silah tedarik etmesinden defalarca şikayetçi olmuştur. Türkiye, Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmakta, hatta Ukrayna’nın NATO üyeliğini desteklemektedir. Türkiye bir NATO ülkesidir ve Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşında NATO’nun bir parçası olarak konumlanmaktadır. Bu durumda Rusya’nın, Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılacak bir müzakerede kendi çıkarlarının ne ölçüde gözetileceğine dair ciddi şüpheleri olması doğaldır. Ayrıca Türkiye, Rusya’ya yönelik Batı yaptırımlarına tam olarak katılmasa da, Türk bankaları Rus bankalarıyla olan işlemleri durdurmuş ve Ekim 2026 itibarıyla Rusya’dan Türkiye’ye petrol sevkiyatı yüzde 60’tan fazla azalmıştır.
Üçüncüsü, Abu Dabi’nin tercih edilmesi, Rusya’nın Türkiye’ye prestij kazandırmama stratejisinin bir parçasıdır. Abu Dabi, tarafların kabul ettiği ancak aynı zamanda yoğun bir rekabetin yansıdığı bir seçenektir. BAE, taraflar arasında arabuluculuk yapmakta ve Rusya açısından Türkiye’ye kıyasla daha “tarafsız” bir aktör olarak görülmektedir. İstanbul’da yapılan görüşmelerin gerçek bir müzakere değil, sadece pozisyon alışverişi olduğu yönündeki değerlendirmeler de dikkate değerdir. Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkan Yardımcısı Kislitsa, İstanbul’da yapılanların “müzakere değil, pozisyon alışverişi” olduğunu, gerçek müzakere sürecinin ancak ABD arabuluculuğuyla Abu Dabi ve Cenevre’de başladığını belirtmiştir.
Şimdi iğneyi Türkiye kendine batırsın. İran müzakereleri Umman’da başladığında “neden Türkiye’de değil” diye tepki gösterenler, aynı Türkiye’nin Ukrayna savaşı boyunca Rusya’ya karşı NATO çizgisinde konumlandığını, Ukrayna’ya silah sağladığını, Batı yaptırımlarına eklemlendiğini ve Rusya’nın güvenini kaybettiğini görmezden gelmektedir. Rusya, Türkiye’ye güvenmediği için değil, güvenmediği için ve aynı zamanda Türkiye’ye prestij kazandırmak istemediği için müzakereleri Abu Dabi’de yapmayı tercih etmektedir. Türkiye, hem İran hem de Rusya nezdinde arabuluculuk iddiasını sürdürmek istiyorsa, önce kendi çelişkili konumunu sorgulamalıdır. İğne kendimize batırıldığında görünen tablo budur: Türkiye, emperyalist kampın bir parçası olarak hareket etmekte, ancak aynı zamanda emperyalist olmayan aktörler nezdinde arabuluculuk prestiji beklemektedir. Bu çelişki, Türkiye’nin dış politikasındaki tutarsızlığın en açık göstergesidir.
Kaynakça
- Sveriges Radio. (2026, 1 Kasım). USA medlar samtal mellan Ryssland och Ukraina. Sveriges Radio.
- Sina Finans. (2026, 30 Ekim). Video: Rusya, ABD ve Ukrayna’nın farklı talepleri, müzakere yeri seçimi her birinin değerlendirmelerini yansıtıyor. Sina Finans.
- Dzerkalo Tyzhnia. (2026, 8 Temmuz). İstanbul’da “sesli spam” ile dolu bir pozisyon alışverişi vardı. Ukrayna ile Rusya arasındaki müzakereler sadece Abu Dabi ve Cenevre’de yapıldı. Dzerkalo Tyzhnia.
- Deutschland.de. (2026, 6 Kasım). Wadephul Ukrayna görüşmeleri öncesinde Avrupa’nın söz hakkı talep ediyor. Deutschland.de.
- CGTN Türk. (2025, 14 Mayıs). Peskov’dan Putin’in İstanbul’a gelme ihtimaline dair soruya olumsuz yanıt. CGTN Türk.
- Carnegie Uluslararası Barış Vakfı. (2025, 19 Kasım). Seçim zamanı: Rusya ve Türkiye neden birbirinden giderek uzaklaşıyor. Carnegie Uluslararası Barış Vakfı.
- Bernama. (2026, 11 Mart). Kremlin: Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki bir sonraki müzakereler İstanbul’da yapılabilir. Bernama.
