İŞİN SUYU ÇIKTI EGEMEN DEVLET AÇISINDAN ANKARA’DAKİ OXFORD BAĞLANTILI TC’Nİ BÖLME KONFERANSININ ELEŞTİRİSİ

“İşin Suyu Çıktı”: Egemen Devlet Açısından Ankara’daki Oxford Bağlantılı TC’ni Bölme Konferansının Eleştirisi

Sefa Yürükel

10 Kasım 2026’da açıklanan sonuç bildirisiyle birlikte, 8-9 Kasım’da Ankara’da ORSAM ile Oxford Üniversitesi bünyesindeki Global Orders Programme ve Global History Centre iş birliğiyle düzenlenen “Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı” başlıklı konferans, içeriği ve katılımcı profili itibarıyla egemen ve üniter devlet geleneği açısından kabul edilemez bir eşiğin aşıldığını göstermektedir. Bu toplantı, “çözüm süreci” adı altında yürütülen müzakerelerin artık devletin tek taraflı kontrolünden çıktığı, uluslararası akademik ve siyasi aktörlerin doğrudan taraf haline getirildiği bir vasata işaret etmektedir. Bir üniter devletin, terör örgütüyle ilişkili siyasi aktörleri, silahsızlanma ve “demokratikleşme” başlıkları altında, ülkenin başkentinde, uluslararası bir üniversitenin çatısı altında ve devletin en üst istihbarat ve yasama organlarının fiili katılımıyla bir araya getirmesi, kabul edilebilir bir “diyalog” veya “çatışma çözümü” pratiği değildir. Bu tablo, millî egemenliğin ve üniter devlet yapısının aşınmasına hizmet eden bir zeminin inşa edildiğini göstermektedir.

Konferansın en tartışmalı yönü, katılımcıların kimliği ve bu kimliklerin yan yana getirilmesidir. Toplantıya “TBMM Başkanı” Numan Kurtulmuş, “MİT Başkanı” İbrahim Kalın, DEM Parti milletvekilleri Mithat Sancar ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit ile CHP, Yeni Parti ve DEVA Partisi’nden isimler katılmıştır . Bir yanda devletin resmî temsilcileri, diğer yanda “İmralı Heyeti” üyesi olarak tanımlanan ve terör örgütü PKK liderliğiyle doğrudan temas halinde olan siyasi aktörler aynı masada buluşturulmuştur . MİT Başkanı Kalın’ın konuşmasında “silahsızlanma” ve “demokratikleşme”nin sürecin iki ayağı olduğunu belirtmesi , devletin bu yapıyı meşru bir müzakere zemini olarak gördüğünü açıkça ortaya koymaktadır. Oysa egemen bir devletin istihbarat şefinin, terör örgütünün siyasi uzantısı konumundaki isimlerle aynı uluslararası toplantıda, üstelik “çözüm” başlığı altında bir araya gelmesi, devletin kendi varlık zeminini tartışmaya açması anlamına gelir.

Konferansın başlığı ve çerçevesi de ayrıca sorgulanmalıdır. “Ortadoğu’da yeni bir bölgesel toplum sözleşmesi arayışı” ifadesi, Türkiye’nin iç meselelerinin bölgesel ve uluslararası bir “sözleşme” diline tercüme edilmesinin kapısını aralamaktadır. Nitekim toplantıda Kürt meselesi, silahsızlanma, demokratikleşme ve çatışma çözümü ayrı oturumlarda ele alınmış; MİA Başkanı Talha Köse’nin katıldığı özel oturumda “Türkiye Modeli ve Çatışma Çözümü Paradigmaları” tartışılmıştır . Bu çerçeve, meselenin artık yalnızca Türkiye’nin iç güvenlik ve anayasal düzeni meselesi olmaktan çıkarılıp, uluslararası akademik literatüre ve küresel “çatışma çözümü” pratiklerine eklemlendiğini göstermektedir. Oxford gibi bir kurumun adının bu sürece eklemlenmesi, meselenin uluslararasılaştırılmasına ve dış aktörlerin meşruiyet üretmesine hizmet etmektedir. Üniter bir devlet, kendi iç barış ve güvenlik meselesini, sınırları dışındaki akademik ve siyasi yapıların denetimine açık bir “vaka” haline getirmeyi kabul edemez.

Daha da vahimi, toplantıda dile getirilen söylemlerdir. DEM Partili Koçyiğit’in konuşmasında “silahlı mücadeleden demokratik mücadeleye geçiş”ten söz etmesi, Abdullah Öcalan’ın “belirleyici rolüne” atıf yapması ve süreci “Türkiye modeli” olarak çerçevelemesi , devletin resmî temsilcilerinin aynı salonda bulunduğu bir ortamda terör örgütü liderliğinin siyasi meşruiyet kazanmasına zemin hazırlamaktadır. MİT Başkanı Kalın’ın “Kürtlerin bir bölümünün kendisini dışlanmış hissetmesi” gibi tespitlerle sorunun “kök nedenlerine” işaret etmesi , silahsızlanma karşılığında “demokratikleşme” vaadinin açıkça telaffuz edilmesi, sürecin bir tür siyasi pazarlığa dönüştüğünü doğrulamaktadır. Bir devletin istihbarat şefinin, terör örgütünün silahsızlanması karşılığında “daha fazla demokratikleşme” ve “demokratik reformlar”dan söz etmesi , egemenlik mantığıyla bağdaşmaz. Zira devletin güvenlik politikası, terörle mücadele çerçevesinde yürütülür; siyasi tavizlerle değil.

Konferansın sonuç açıklamasının 10 Kasım’da yapılması da ayrıca manidardır. 10 Kasım, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün vefat yıl dönümüdür. Üniter devletin ve millî egemenliğin en hassas olduğu bir günde, “çözüm süreci” adı altında yürütülen ve devletin en üst kurumlarının katıldığı bir toplantının sonuçlarının kamuoyuna açıklanması, sembolik olarak da ağır bir sorumsuzluktur. Bu zamanlama, ya hadsizlik ya da bilinçli bir meydan okumadır. Her iki durumda da egemen devlet ciddiyetiyle bağdaşmaz.

Özetle, bu konferans “çözüm süreci” adı altında yürütülen girişimin artık kontrolden çıktığının, uluslararasılaştırıldığının ve devletin kurumsal aklının bir kenara bırakıldığının ilanıdır. Bir üniter devlet, terör örgütüyle ilişkili siyasi aktörleri, uluslararası akademik kurumların şemsiyesi altında, kendi başkentinde, kendi istihbarat şefinin ve yasama başkanının katılımıyla “çatışma çözümü” masasına oturtmaz. Bu, müzakere değil, teslimiyet zeminidir. “İşin suyu çıkmıştır” tespiti, bu tablo karşısında hafif bile kalmaktadır. Egemen ve üniter devlet ilkesine bağlı herkes için bu toplantı, sürecin meşruiyetini tümüyle yitirdiğinin ve derhal durdurulması gerektiğinin kanıtıdır.

Kaynakça

AKŞAM. (2026, 8 Kasım). TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan Terörsüz Türkiye mesajı: Cumhuriyet’in ikinci asrının en büyük projesi. Erişim adresi: https://www.aksam.com.tr/guncel/tbmm-baskani-kurtulmustan-terorsuz-turkiye-mesaji-cumhuriyetin-ikinci-asrinin-en-buyuk-projesi/haber-1713106

Güneydoğu Ekspres. (2026, 9 Kasım). İbrahim Kalın: Süreç beklenen hızda ilerlemiyor. Erişim adresi: https://www.guneydoguekspres.com/ibrahim-kalin-surec-beklenen-hizda-ilerlemiyor

Nûmedya24. (2026, 9 Kasım). Kurtulmuş’tan “Türk’ün onuru, Kürt’ün gururu” vurgusu. Erişim adresi: https://www.numedya24.tv/kurtulmus-tan-turk-un-onurunu-kurt-un-gururu-vurgusu/

Canlı Gaste. (2026, 9 Kasım). TBMM Başkanı Kurtulmuş, Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı programında konuştu. Erişim adresi: https://www.canligaste.com/tbmm-baskani-kurtulmus-ortadogu-da-yeni-bir-bolgesel-toplum-sozlesmesi-arayisi-programinda-konustu/946125/

Havadiskolik. (2026, 9 Kasım). TBMM Başkanı Kurtulmuş’tan yeni “süreç” açıklaması. Erişim adresi: https://havadiskolik.com/gundem/tbmm-baskani-kurtulmustan-yeni-surec-aciklamasi-cumhuriyetin-ikinci-asrinin-en-buyuk-projesi-olacak/

Sözcü. (2026, 31 Ekim). İmralı Heyeti üyesi Mithat Sancar: Abdullah Öcalan İmralı’da yapılan yeni yere geçti. Erişim adresi: https://www.sozcu.com.tr/imrali-heyeti-uyesi-mithat-sancar-abdullah-ocalan-imrali-da-yapilan-yeni-yere-gecti-p374760

TBMM. (2026, 2 Mart). DEM Parti Grup Başkanvekili Koçyiğit’in basın toplantısı. Erişim adresi: https://tbmm.gov.tr/Haber/Detay?Id=a420356b-e5ee-4e25-be2c-019cae1dfc95

Bunlara da bir göz atın

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir